بستر پرورش

بستر پرورش مرغداری به لایه‌ای از مواد طبیعی یا مصنوعی اشاره دارد که کف سالن‌های مرغداری را پوشش می‌دهد. این مواد معمولاً ارگانیک (مانند پوشال چوب، خاک اره، کاه یا کمپوست) یا معدنی (مانند ماسه) هستند و نقش کلیدی در مدیریت رطوبت، بهداشت و راحتی طیور ایفا می‌کنند. بستر مناسب رطوبت فضولات مرغ‌ها را به سرعت جذب کرده و از تجمع آب و تولید گازهای مضر مانند آمونیاک جلوگیری می‌کند. این امر نه تنها بهداشت محیط را حفظ می‌کند، بلکه از تماس مستقیم مرغ‌ها با کف سرد سالن جلوگیری کرده و مانع سرماخوردگی، به ویژه در فصول سرد، می‌شود. رطوبت ایده‌آل بستر حدود ۲۰-۲۵ درصد است و باید نرم، بدون گرد و غبار و قابل فشرده‌سازی باشد تا از آسیب به پاهای مرغ‌ها جلوگیری کند. در مرغداری‌های صنعتی، بستر به عنوان عایق حرارتی عمل کرده و شرایطی ایمن برای رشد جوجه‌ها فراهم می‌آورد.

مزایا:

بستر، ترکیبی از مواد جاذب و سبک است که روی زمین سالن پخش می‌شود تا شرایطی مناسب برای زندگی پرندگان فراهم کند.

ویژگی‌های یک بستر مرغداری خوب عبارت‌اند از:

• جذب رطوبت بالا
• نرمی و راحتی برای پاهای پرنده
• عاری از کپک یا گرد و غبار زیاد
• قابلیت تعویض و تمیز شدن آسان
• قیمت اقتصادی
• کاهش تماس طیور با مدفوع
• تهویه بهتر زیر پای پرنده
• شست‌وشوی آسان و کاهش مصرف مواد بستر
• کاهش بیماری‌های قارچی و تنفسی

 انواع بستر پرورش مرغ:

1. بستر خاک اره

   • مزایا: ارزان، در دسترس، سبک و جاذب رطوبت.
   • معایب: در صورت رطوبت بالا مستعد کپک‌زدگی و بوی بد.

2. یونجه خشک خرد شده یا کلش گندم و برنج

   • مناسب برای مناطق مرطوب نیست چون دیر خشک می‌شود.
   • باید خرد و الک شود تا طیور آن را نخورند.

3. تراشه چوب (چیپس چوب)

   • تهویه عالی دارد و برای دوره‌های طولانی مناسب است.
   • نسبت به خاک اره گران‌تر است، ولی کیفیت بالاتری دارد.

4. پوست برنج یا بلال

   • سبک و ارزان اما جذب رطوبت آن کمتر است.

5. پوشال برش خورده کاغذ یا مقوا

   • مناسب برای سالن‌های مدرن، اما گران‌تر و کمتر در ایران متداول است.

اسلت (Slat floor) نوعی کفپوش توری یا شبکه‌ای است که در بخش‌هایی از سالن (به‌ویژه در سالن‌های تخم‌گذار یا مادر) استفاده می‌شود و فضولات طیور از میان آن عبور کرده و در زیر جمع می‌شود.

انواع کفپوش اسلت:

1. اسلت پلاستیکی

   • سبک، ضدزنگ و قابل شست‌وشو.
   • برای سالن‌های گوشتی یا مادر نیمه‌اتوماتیک بسیار مناسب است.
   • مانع زخم شدن پای مرغ و انتقال بیماری‌ها.

2. اسلت فلزی (گالوانیزه یا استیل)

   • بسیار بادوام ولی سنگین و گران‌تر.
   • معمولاً در مرغداری‌های صنعتی بزرگ به‌کار می‌رود.

3. اسلت بتنی

   • مقاوم و مناسب برای سالن‌های دائم‌الکار.
   • عیب: انتقال حرارت زیاد، نیاز به عایق‌کاری مناسب.